Waaruit bestaat bloed?

Mijn zoons roepen regelmatig dramatisch om een pleister. Een paar druppeltjes bloed zijn al genoeg om er een heel theater van te maken. Mede daarom besloot ik dat het de hoogste tijd was om mijn kleuter uit te leggen wat bloed is en waar bloed uit bestaat. (En dat het dus niet nodig is om te pogen een oscarnominatie in de wacht te slepen als je een schaafwondje hebt opgelopen…)

Woorden zeggen veel maar lang niets alles. Ik geloof heilig in het visualiseren van leerstof. Zeker als je jongere kinderen iets probeert te leren of duidelijk probeert te maken. Ik plunderde zodoende de voorraadkast zodat het kleuterkind zelf bloed kon brouwen onder begeleiding van een korte uitleg. De peuter deed zich onderwijl te goed aan de ontbijtgranen en minimarshmellows. Hem ontging de strekking van dit experiment maar wat aanrommelen in de keuken is wat hem betreft altijd een goed plan.

Benodigdheden:

  • ontbijtgranen in ringvorm
  • witte minimarshmellows
  • water
  • gele voedingskleurstof
  • rode voedingskleurstof

Wij gingen als volgt te werk: we vulden het ene glas tot de helft met water en kleurden het water vervolgens geel met behulp van voedingskleurstof. Dit stelt het bloedplasma voor. In het andere glas schonken we een voor een kwart vol met water en kleurden dat donkerrood met behulp van voedingskleurstof. Aan dit glas voegden we ook twee flinke handen met Honey Pops Loops van Kellog’s toe. Dit vertegenwoordigt de rode bloedcellen en de bloedplaatjes in dit experiment. Als vertegenwoordiger van de witte bloedcellen gebruikten we witte minimarshmellows.

Het leukste is natuurlijk om alles bij elkaar te gooien en door elkaar te roeren. Lekker kliederen! Je kunt ervoor kiezen om de ontbijtgranen te laten weken in het rood gekleurde water. Op die manier worden de ringetjes ook daadwerkelijk rood. Geduld is echter niet de sterkste kant van rondspringende peuters en kleuters. Wij lieten het weken dus achterwege en mikten de hele handel direct door elkaar. Achteraf bezien, is het voordeel hiervan dat je de losse componenten goed kunt blijven onderscheiden.

Maar goed, wat is bloed eigenlijk? Zoonlief wist door een boek over het menselijk lichaam in de wachtkamer van de huisarts al dat er allemaal kleine tunneltjes door je lijf lopen waar bloed doorheen stroomt. Ook wist hij al dat je hart al dat bloed rond pompt. Tijdens dit experiment vertelde ik hem globaal over lucht inademen en dat dat via het bloed door al die tunneltjes wordt rond gepompt. En ik vervolgde dat het bloed op die manier in de kleinste hoekjes en gaatjes van je lijf kan komen. Van het puntje van je neus tot het diepste binnenste van je buik.

Zoals je hierboven al kon lezen, bestaat bloed uit bloedplasma, rode bloedcellen en witte bloedcellen. Tenminste, globaal gezien dan. Dat is best ingewikkelde materie voor een kleuter maar je kunt het gelukkig vrij eenvoudig uitleggen. Ik wilde vooral duidelijk maken dat je niet hoeft te schrikken van een paar druppels bloed. De bloedplaatjes in bloed zorgen er namelijk voor dat het bloed kan stollen. Als er een beschadiging in een bloedvat ontstaat, hechten bloedplaatjes zich aan de vaatwand en aan elkaar. Oftewel, er ontstaat een korstje! Het feit dat zijn lichaam zelf kleine wondjes kon dichtmaken, was een behoorlijke eye-opener voor zoonlief.

De functie van rode bloedcellen legde ik uit door opnieuw aan te halen dat bloed door het hart wordt rond gepompt. Dat het bloed overal in het lichaam kan komen, heeft een reden; het brengt zuurstof rond. En om precies te zijn, transporteren rode bloedcellen die zuurstof. Het fenomeen witte bloedcellen valt prima uit te leggen door te vertellen dat er soms dingen in je lichaam komen die er niet in horen. Dingen die je ziek maken bijvoorbeeld. (Virussen, bacteri├źn enzovoorts) Witte bloedcellen proberen die lichaamsvreemde zaken onschadelijk te maken. Ze fungeren als een soort boevenvangers.

Bloedplasma zorgt er tot slot voor dat de rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes door de bloedvaten kunnen worden vervoerd. Je kunt de bloedvaten zien als een rivier en het bloedplasma als water. De witte bloedcellen, rode bloedcellen en bloedplaatjes zijn dan bootjes die zich door de stroom van de rivier laten meevoeren. Overigens heeft bloedplasma nog een aantal andere functies maar dat veel te complex om uit te leggen aan vierjarige.

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

2 Replies to “Waaruit bestaat bloed?

  1. Wat een leuk verhaal om je zoon de werking van bloed uit te leggen.

    Misschien is de serie van vroeger “Er was eens”? ook wel iets voor hem. Ik vond het altijd heel leerzaam.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *